Z tego wpisu dowiesz się, dlaczego zwierzęta linieją właśnie teraz, ile to zwykle trwa i jak ułatwić pupilowi ten czas. Pokażemy też sygnały, które odróżniają zwykłe linienie od wypadania sierści, które warto pokazać lekarzowi weterynarii.
Dlaczego psy i koty linieją jesienią?
Każdy włos przechodzi przez stały cykl. Najpierw rośnie (faza anagenu), potem przechodzi krótką fazę przejściową (katagen), a na koniec odpoczywa (telogen). Gdy w mieszku zaczyna rosnąć nowy włos, wypycha stary. To właśnie widzisz na szczotce i na kanapie.
Sygnałem do wymiany sierści jest przede wszystkim długość dnia. Gdy dni robią się krótsze, organizm dostaje informację, że czas przygotować się na chłód. Zwierzę zrzuca lżejszą, letnią okrywę, a na jej miejsce rośnie gęstsza, zimowa, często z obfitszym podszerstkiem. W badaniu na psach rasy bokser i labrador cykl wzrostu włosa był wyraźnie powiązany z długością dnia i temperaturą otoczenia.
Psy i koty żyjące w domu linieją mniej „sezonowo”. Sztuczne oświetlenie i ogrzewanie zacierają sygnały zmiany pór roku. Dlatego zwierzęta, które większość czasu spędzają w domu, często gubią sierść przez cały rok, a jesienne linienie bywa u nich mniej wyraźne. W jednym z badań na labradorach mieszkających w domu pora roku nie wpływała istotnie na tempo odrastania sierści.
Ile trwa linienie psa i kota?
Intensywne jesienne linienie trwa zwykle kilka tygodni. To czas, w którym stara sierść wypada, a nowa dopiero się zagęszcza. Dokładna długość zależy od rasy, długości włosa, wieku, stanu zdrowia i tego, ile czasu pupil spędza na zewnątrz.
Najmocniej linieją zwierzęta z podwójną okrywą, czyli z grubą warstwą miękkiego podszerstka pod włosem okrywowym. Przykłady to owczarek niemiecki, husky, labrador czy wśród kotów maine coon. U takich psów podszerstek potrafi wychodzić całymi kępkami. Groomerzy mówią wtedy, że pies „zrzuca futro”.
Psy i koty krótkowłose też linieją, tylko mniej to widać. Z kolei rasy o włosie rosnącym przez dłuższy czas, jak pudel, gubią go niewiele. W zamian wymagają regularnego strzyżenia i rozczesywania, żeby sierść się nie filcowała.
Jak dbać o sierść psa i kota w czasie linienia?
Linienia nie da się zatrzymać i nie ma takiej potrzeby. Możesz za to sprawić, że martwy włos trafi na szczotkę, a nie na dywan, a skóra pupila będzie mogła swobodnie oddychać.
Szczotkowanie: jak często?
- Zwierzęta długowłose w czasie linienia najlepiej czesać codziennie. To zapobiega też kołtunom.
- Krótkowłosym wystarczy kilka razy w tygodniu.
- Krótkie, regularne sesje są lepsze niż jedno długie czesanie raz na jakiś czas. Zamień je w przyjemny rytuał z nagrodą na koniec.
Jakie narzędzia?
- Szczotka pudelówka (slicker) sprawdza się przy większości rodzajów sierści.
- Zgrzebło lub grzebień do podszerstka u psów z podwójną okrywą. Używaj go delikatnie, żeby nie podrażnić skóry.
- Gumowa rękawica to dobry wybór dla krótkowłosych zwierząt i kotów, które nie przepadają za szczotką.
Kąpiel tylko wtedy, gdy jest potrzebna. Ciepła kąpiel z łagodnym szamponem dla zwierząt pomaga poluzować martwy włos. Po niej dokładnie wyczesz pupila. Nie przesadzaj z częstotliwością, bo zbyt częste mycie przesusza skórę. Przy psach, które linieją bardzo intensywnie, dobrze sprawdza się wizyta u groomera.
Kot i kule włosowe. Koty spędzają na myciu się nawet połowę czasu czuwania i przy okazji połykają luźny włos. W czasie linienia połykają go więcej, więc częściej mogą zwracać kule włosowe. Regularne czesanie ogranicza ten problem. Pojedyncza kula od czasu do czasu nie jest powodem do niepokoju. Jeśli jednak kot zwraca je częściej niż raz w tygodniu, wymiotuje bez kuli włosowej, traci apetyt lub chudnie, skonsultuj się z lekarzem weterynarii.
Linienie a dieta: z czego powstaje nowa sierść?
Jesienne linienie to dla organizmu czas intensywnej „budowy”. Nowa, gęstsza okrywa potrzebuje surowców, a skóra, z której wyrasta, należy do narządów odnawiających się najszybciej.
- Białko. Włos składa się w ok. 95% z białka. Szczególnie ważne są aminokwasy siarkowe, takie jak metionina i cysteina.
- Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Kwasy z rodziny omega-6 i omega-3 muszą pochodzić z diety, bo organizm psa i kota sam ich nie wytwarza. Wspierają prawidłową barierę skóry i wygląd sierści.
- Cynk. Jego niedobór może prowadzić m.in. do wypadania włosa i zmian skórnych.
- Witamina E. Działa jako przeciwutleniacz i chroni kwasy tłuszczowe przed uszkodzeniem.
Podstawą jest pełnoporcjowa, zbilansowana karma dopasowana do wieku i trybu życia pupila. Jeśli sierść jest matowa, a skóra sucha także poza okresem linienia, przeczytaj nasz artykuł Matowa sierść i sucha skóra u psa lub kota – czego może brakować w diecie?. O kwasach omega-3 piszemy szerzej w tekście Omega-3 dla psa i kota – jak wybrać wartościowy produkt.
Kiedy wypadanie sierści u psa lub kota powinno niepokoić?
Sezonowe linienie dzieje się równomiernie na całym ciele, a skóra pod sierścią pozostaje zdrowa. Pupil czuje się dobrze, je i bawi się jak zwykle. Jeśli obraz jest inny, wypadanie włosa może być objawem, a nie zwykłą wymianą okrywy.
Umów wizytę u lekarza weterynarii, gdy zauważysz:
- przerzedzenia lub łyse placki, zwłaszcza symetryczne po obu stronach ciała,
- zaczerwienioną, podrażnioną skórę, strupki, wysypkę lub łuszczenie,
- ciągłe drapanie się, wylizywanie lub wygryzanie sierści,
- matową, „zmęczoną” okrywę mimo regularnej pielęgnacji,
- linienie, które się przedłuża albo jest wyjątkowo nasilone,
- inne zmiany: spadek apetytu, ospałość, zmiany masy ciała, nadmierne pragnienie.
Przyczyną nadmiernego wypadania sierści mogą być m.in. pasożyty, alergie, infekcje skóry czy zaburzenia hormonalne. Sierść potrafi też wypadać mocniej przez kilka tygodni po ciężkiej chorobie lub gorączce, a u kotów na przykład po infekcji dróg oddechowych.
U kota zwróć uwagę na nadmierne wylizywanie. Koty często ukrywają świąd. Przerzedzona sierść na brzuchu, bokach czy łapach bywa skutkiem intensywnego mycia się na tle świądu albo stresu. W takiej sytuacji nie zgaduj przyczyny na własną rękę. Lekarz weterynarii ustali ją na podstawie wywiadu, badania i ewentualnych testów.
Jak uzupełnić codzienną dietę w okresie linienia?
Regularne czesanie i dobrze zbilansowana karma to fundament. Jeśli chcesz dodatkowo zadbać o dietę pupila w czasie, gdy jego okrywa się wymienia, możesz sięgnąć po produkt uzupełniający.
Vetaris Lśniąca Sierść to mieszanka paszowa uzupełniająca w kroplach dla psów i kotów. Łączy olej z kryla AstaOmega, olej z ogórecznika, olej MCT z kokosa, witaminę E i oleorezynę z kłącza kurkumy. Wspiera prawidłową kondycję skóry i sierści.
- Krople dodajesz do karmy, bez walki o tabletkę.
- Porcję odmierzasz pipetą według masy ciała zwierzęcia.
- Produkt zawiera alergen: skorupiaki i produkty pochodne.
Produkt nie zastępuje pielęgnacji ani konsultacji weterynaryjnej. Jeśli zauważasz którykolwiek z niepokojących sygnałów opisanych wyżej, najpierw porozmawiaj z lekarzem weterynarii.
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa linienie psa jesienią? Zwykle kilka tygodni. U psów z gęstym podszerstkiem może być bardziej intensywne, a u zwierząt mieszkających głównie w domu rozkłada się bardziej na cały rok.
Czy kot też linieje jesienią? Tak. Koty, podobnie jak psy, wymieniają okrywę wiosną i jesienią. Najbardziej widać to u kotów długowłosych. W tym czasie warto częściej je czesać, żeby ograniczyć kule włosowe.
Jak często czesać psa w czasie linienia? Psa długowłosego najlepiej codziennie, krótkowłosego kilka razy w tygodniu. Krótkie, regularne sesje sprawdzają się lepiej niż rzadkie, długie czesanie.
Czy można zatrzymać linienie? Nie, i nie ma takiej potrzeby. To naturalny proces. Możesz go ułatwić regularnym czesaniem i dobrze zbilansowaną dietą.
Kiedy wypadanie sierści to powód do wizyty u weterynarza? Gdy pojawiają się łyse placki, zaczerwienienie skóry, świąd, nadmierne wylizywanie albo linienie trwa wyjątkowo długo. Wtedy wypadanie włosa może być objawem innego problemu.
Źródła
- Favarato E.S., Conceição L.G. (2008). Hair cycle in dogs with different hair types in a tropical region of Brazil. Veterinary Dermatology 19(1): 15–20. PubMed
- Diaz S.F., Torres S.M.F., Dunstan R.W., Lekcharoensuk C. An analysis of canine hair re-growth after clipping for a surgical procedure. Veterinary Dermatology. University of Minnesota
- MSD Veterinary Manual. Alopecia in Animals (wersja dla profesjonalistów). msdvetmanual.com
- MSD Veterinary Manual. Hair Loss (Alopecia) in Cats (wersja dla opiekunów). msdvetmanual.com
- Banfield Pet Hospital. Shedding season: how to care for your pet’s coat in the fall. banfield.com
- Animal Emergency & Referral Center of Minnesota. Why Does My Dog Shed in Autumn? aercmn.com
- Toronto Humane Society. Seasonal Shedding: Managing Your Pet’s Coat in the Fall. torontohumanesociety.com
- Veterinary Information Network (VIN). Materiał konferencyjny o żywieniu a zdrowiu skóry psów i kotów. vin.com
- VCA Animal Hospitals. Nutrition and Your Cat’s Skin and Haircoat. vcahospitals.com
- Petplan UK. Hairballs in cats: causes, symptoms and what to do (za Cornell Feline Health Center). petplan.co.uk
- Vetster. Hairballs (Trichobezoars) in Cats. vetster.com
